Hoe herken ik supplementen die voldoen aan de wetgeving?

Antwoord: Voedingssupplementen die in Europa op de markt zijn, moeten voldoen aan heel wat wetgevingen en regels. Ze zijn herkenbaar aan hun ‘Europees’ etiket. Hierop vind je alle verplichte informatie.

Bovendien kan je letten op:

  • Ze moeten in jouw taal geëtiketteerd zijn.  Gebruik nooit supplementen in verpakkingen in een taal die je niet helemaal begrijpt.
  • Er moet duidelijk op staan “Voedingssupplement”
  • Er moet duidelijk op staan wie het product verdeelt (“distributed by”)

Voedingssupplementen die voldoen aan de Belgische normen, dragen bovendien ook een Notificatienummer.Dat betekent dat het product door de Belgische autoriteiten is nagekeken, waarna het een NUT/PL/AS-nummer toegekend krijgt naargelang het nutriënten (NUT, vitaminen en/of mineralen), planten (PL) en/of andere stoffen (AS) bevat.Dat nummer staat ook bijna altijd duidelijk op de verpakking.Het heeft de vorm: NUT/AS162/597. Je kan alle toegekende nummers ook vinden op https://apps.health.belgium.be/foodsup/faces/public/public.jspx?_afrLoop=3975064298649500&_afrWindowMode=0&_adf.ctrl-state=afaj0jsa3_4

Welke dosissen van vitaminen of mineralen zijn veilig ?

Antwoord: Voor bijna alle vitaminen en mineralen zijn innames die heel wat hoger liggen dan de ADH (Aanbevolen Dagelijkse Hoeveelheid), momenteel aangeduid als RI (Referentie-Inname), absoluut ‘veilig’ verklaard door de wetenschappelijke autoriteiten.  De percentages ten opzichte van de RI vind je op elk label van een in Europa geproduceerd voedingssupplement!

Bovendien bevatten alle in België goedgekeurde voedingssupplementen enkel dosissen die volstrekt veilig zijn.  Deze producten herken je aan de aanwezigheid van een Notificatienummer (vaak notificatienummer genoemd) op de verpakking.

 

Vitaminen     ADH-RI Veilig In België toegelaten
Vitamine A retinol + β-caroteen µgRE/dag 800   1200
Vitamine A retinol µgRE/dag   3000 (1200 µg/dag)
Vitamine A β-caroteen µgRE/dag   >15000 (7200 µg/dag)
Vitamine B1 thiamine mg/dag 1,1 Geen limiet Geen limiet
Vitamine B2 riboflavine mg/dag 1,4 Geen limiet Geen limiet
Vitamine B3 nicotinezuur mg/dag 16 10 10
Vitamine B3 nicotinamide mg/dag 16 900 54
Vitamine B5 pantotheenzuur mg/dag 6 Geen limiet Geen limiet
Vitamine B6 pyridoxine mg/dag 1,4 25 6
Vitamine B8 vitamine H/biotine µg /dag 50 Geen limiet Geen limiet
Vitamine B9 vitamine M/foliumzuur µg /dag 200 1000 500
Vitamine B12 cobalamine µg /dag 2,5 Geen limiet Geen limiet
Vitamine C ascorbinezuur mg/dag 80 Geen limiet 1000
Vitamine D calciferol µg /dag 5 100 75
Vitamine E tocoferol mg/dag 12 300 39
Vitamine K fyllochinon µg /dag 75 Geen limiet 210

 

Mineralen en sporenelementen   ADH-RI Veilig In België toegelaten
boor mg/dag Niet bepaald 10 3
calcium mg/dag 800 2500 1600
chloride mg/dag 800 Geen limiet Geen limiet
chroom µg /dag 40 Geen limiet 187,5
fluoride mg/dag 3,5 7 1,7
fosfor mg/dag 700 3000 1600
ijzer mg/dag 14 Geen limiet 45
jood µg /dag 150 600 225
kalium mg/dag 2000 Geen limiet 6000
koper mg/dag 1 5 2
magnesium mg/dag 375 2500 450
mangaan mg/dag 2 Geen limiet 1
molybdeen µg /dag 50 600 225
seleen µg /dag 55 300 105
zink mg/dag 10 25 22,5

Aangeraden = ADH = RI = Aanbevolen Dagelijkse Hoeveelheid volgens EU Labelling Directieve 1169/2011 Veilig = zoals bepaald door EFSA (European Food Safety Agency) Toegelaten = in België toegelaten dosering per dag in voedingssupplementen volgens KB van 3 maart 1992 (gewijzigd op 19/09/2017) Geen limiet = er zijn niet voldoende veiligheidsproblemen gevonden die toelaten om een maximum limiet te stellen.

Zelfs als je veilige dosissen wil innemen, consulteer toch je arts of apotheker bij inname van voedingssupplementen indien je lijdt aan een ziekte, of onder medicatie staat.

Welke zijn de meest voorkomende tekorten in de Belgische bevolking?

Antwoord: De Voedselconsumptiepeiling 2014-2015 heeft duidelijkheid geschept met betrekking tot de risico’s op tekorten bij de Belgische consument.  De onderstaande tabel vat de belangrijkste conclusies samen. Verder bevat de onderstaande referentielijst een aantal andere studies die ondermeer ook de risicos op deficiënties  aan vitamine E, magnesium en zink beschrijven.

% met risico op tekorten % van de mannen % van de vrouwen
Calcium 73% 85%
Fer 36% 96%
Vitamine A 21-31% 14-31%
Vitamine B1 81% 81%
Vitamine B2 63% 62%
Vitamine B6 80% 77%
Acide folique B9 63% 84%
Vitamine C 73% 78%
Vitamine D 95% 77%

Andere studies tonen verder aan:

Magnesium Studies uit landen rond België tonen aan dat tot 70% van de bevolking een magnesiumtekort heeft (5) (6) (7) (8) (9)  
Zink « Een tekort aan zink is een realiteit die meer voorkomt in bepaalde bevolkingsgroepen (premature zuigelingen, zuigelingen die borstvoeding krijgen, jonge kinderen, zwangere vrouwen en vrouwen tijdens de borstvoedingsperiode, oudere volwassenen, vegetariërs) en in achtergestelde regio’s in de wereld maar ook in Europese landen (tot 10% van de bevolking) » (10)  

Bronnen: 

  1. Belgische Nationale Voedselconsumptiepeiling - inname uit supplementen inbegrepen. De Ridder K, Bel S, Brocatus L, Cuypers K, Lebacq T, Moyersoen I, Ost C & Teppers E. De consumptie van voedingsmiddelen en de inname van voedingsstoffen. In: Bel S, Tafforeau J (ed.). Voedselconsumptiepeiling 2014-2015. Rapport 4. WIV-ISP, Brussel, 2016.
  2. Philippart de Foy “Carence en vitamine D: Une pandémie facilement éradicable en médecine de 1ière ligne”, UCL Report 2009.
  3. Moreno-Reyes R, Carpentier Y A, Boelaert M et al. Vitamin D deficiency and hyperparathyroidism in relation to ethnicity: a cross-sectional survey in healthy adults. Eur J Nutr 2009; 48: 31-37.
  4. Isabel Van Daele, Ugent, “Vitamine D-deficiëntie in een doorsnee Belgische huisartsenpraktijk”, Masterproef Huisartsgeneeskunde 2011.
  5. Van Rossum CTM, Fransen HP, Verkaik-Kloosterman J, Buurma-Rethans EJM, Ocke MC.  Dutch National Food Consumption Survey 2007-2010: Diet of children and adults aged 7 to 69 years.  RIVM; 2011.  Report nr. 350050006/2011.
  6. Galan P, Preziosi P, Durlach V et al. Dietary magnesium intake in a French adult population. Magnes Res 1997; 10(4):321-8. (SU.VI.MAX studie).
  7. Henderson et al. (2003) “The National Diet & Nutrition Survey: adults aged 19 to 64 years.  Vitamin and mineral intake and urinary analytes.” HMSO, UK, ISBN 0 11 621568 2.
  8. Schimatschek HF, Rempis R. Prevalence of hypomagnesemia in an unselected German population of 16,000 individuals.  Magnes Res 2001; 14:283-290.
  9. Mouw DR, Robyn AL, Sullo EJ. What are the causes of hypomagnesemia? J Fam Pract 2005; 54(2):156-78.
  10. Hoge Gezondheidsraad. Voedingsaanbevelingen voor België – 2016. Brussel: HGR; 2016. Advies nr. 9285
  11. Peter S, Friedel A, Roos FF et al. A systematic Review of Global Alpha-Tocopherol Status as Assessed by Nutritional Intake Levels and Blood Serum Concentrations. Int J Vitam Nutr Res 2016; 14:1-21.
  12. Moyersoen I et al (2017) “Intake of Fat-Soluble Vitamins in the Belgian Population: Adequacy and Contribution of Foods, Fortified Foods and Supplements” Nutrients 2017, 9, 860.

Ik neem een voedingssupplement met vitaminen en mineralen, maar ik voel niets.  Kan dat?

Antwoord: Dat is vrij normaal.  Een deficiëntie is namelijk niet altijd voelbaar.  Vaak merk je de symptomen pas als die deficiëntie lange tijd aanhoudt.  Maar het is ook mogelijk dat je de ingenomen vitaminen of mineralen niet goed absorbeert.  Dan kan je eens een andere vorm van datzelfde vitamine of mineraal proberen: er zijn er immers verschillende, en sommige absorberen al beter dan andere.  Raadpleeg je arts, apotheker of gezondheidsprofessional hiervoor.

Ik neem al 4 weken een voedingssupplement, maar mijn bloedwaarden verhogen niet.  Wat moet ik doen ?

Antwoord: Vooreerst kan je de vraag stellen of je misschien al een voldoende hoge waarde bereikt hebt.Je lichaam heeft regelingsmechanismen die ervoor zorgen dat je, eens een bepaald voldoende niveau bereikt is, niet meer gaat opnemen.Zo niet, dan is het raadzaam om je arts te raadplegen.Het kan ook zijn dat je de ingenomen vitaminen of mineralen niet goed absorbeert.Dan kan je eens een andere vorm van dat vitamine of mineraal proberen: er zijn er immers verschillende, en sommige absorberen al beter dan andere.

Ik ben diabeet, mag ik alle voedingssupplementen nemen?

Antwoord: als diabeet kan je best je arts raadplegen hiervoor.De meeste vitaminen en mineralen zijn veilig voor diabeten, maar toch is het goed om hiermee voorzichtig om te springen.

Men raadt me aan om twee keer de aanbevolen dagelijkse dosis te nemen van bepaalde vitaminen en mineralen.  Is dat wel veilig?

Antwoord:

De in België veilig bevonden en dus toelaatbare dosissen aan vitaminen en mineralen zijn bijna in alle gevallen meer dan twee keer hoger dan de ADH of RI.  Zo mag je bijvoorbeeld tot 12 keer de ADH aan vitamine C innemen.

De uitzonderingen zijn: Vitamine A (retinol - 1.5 keer de ADH is toegelaten), nicotinezuur, fluoride, jood, magnesium (1.2 keer de ADH) en mangaan.  Daar hou je je dus best aan de op de verpakking weergegeven dosering, tenzij je arts een ander advies geeft.

Voor de andere vitaminen en mineralen zijn dergelijke dosissen dus als volstrekt veilig te beschouwen.

Mag men gedurende lange tijd dagelijks een vitaminen- en mineralen supplement nemen?

Antwoord: De in België gedefinieerde maximumhoeveelheden voor vitaminen en mineralen in voedingssupplementen zijn berekend voor een chronische (= dagelijkse, gedurende lange tijd) inname en houden rekening met de inname door de gewone voeding. Het is dus zonder twijfel veilig om gedurende langere tijd een dergelijk voedingssupplement toe te voegen. Een uitzondering is een supplement dat meer dan 10 mg zink bevat. Daarvan wordt aangeraden de inname te beperken tot enkele maanden.

Er wordt veel beweerd over de gezondheidseffecten van voedingssupplementen.  Op het internet vind je om het even wat.  Wat moet ik geloven?

Antwoord: Er is inderdaad een overaanbod van informatie beschikbaar.Je moet al een expert zijn om hierin nog duidelijkheid te hebben.Het is dan ook zo goed als onmogelijk voor NAREDI om je te helpen om het kaf van het koren te scheiden.Toch kunnen we stellen:

  • De experten van het Europese EFSA (European Food Safety Agency) hebben honderden dossiers rond gezondheidsbeweringen geëvalueerd en goed- of afgekeurd.  Die dossiers kan je vinden op [ http://ec.europa.eu/food/safety/labelling_nutrition/claims/register/public/?event=search ] . Enkel de toegelaten beweringen mogen gebruikt worden op verpakkingen en reclame rond voedingssupplementen.
  • Wees altijd kritisch.  Leg de ‘positieve’ en de ‘negatieve’ adviezen naast elkaar en beslis zélf waar je het meeste geloof aan hecht.
  • De EFSA-dossiers per substantie bieden ook een schat aan informatie.  Zie hiervoor de technische fiche elders op deze website.

Mijn arts raadt me een dosis van vitaminen en mineralen aan die hoger ligt dan de dosissen die toegelaten zijn in voedingssupplementen in België.  Is dat OK ?

Antwoord: Dit kan verantwoord zijn, zeker als je een ernstig tekort hebt.Doe dit enkel op advies van je arts, en volg zijn advies. Ernstige en langdurige tekorten kunnen immers leiden tot grote nadelen voor je (latere) gezondheid.